Dün Adam Faver'in empati adlı kitabını okurken özellikle dikkatimi çeken , empati yapmamızı sağlayan duyguları taklit eden ayna nöronlarla ilgili bölümü paylaşmak istiyorum.
Neden biri kendi bacağını testereyle keserken, onu izlediğinde senin de bacağın kesiliyormuşcasına şekilden şekle girersin ? Neden biri ağladığında, bazen senin de duygulanmana sebep olur ve sen de onunla birlikte ağlarsın? Ya da… Uçurumun kenarındayken ufak bir kıpırdamayla düşmesi muhtemel olan birini gördüğünde, neden senin de “dizlerinin bağı çözülür” www.eyyak.com
*********spoiler********
"Üç temel nöron vardır. Aferent nöronlar doku ve organlardan beyine bilgi iletir. Eferent nöronlarsa o bilgiyi işleyip beyinden gönderilen sinyalleri aktarır. Aracı nöronlar da beyin ve merkezi sinir sistemi içindeki iletişimi sağlar."
"1996'da Giacomo Rizzolatti ve Leonardo Fofassi adında iki İtalyan bilim adamı maymunların motor neronlarını inceliyorlardı. Bir mola sırasında Fogassi bir muzu eline alınca, Rizzolatti maymunda hareket olmamasına rağmen premotor korteksindeki bir nöron kümesinin ateşlendiğini farketti. Normal olarak nöronlar sadece bir eylem sırasında ateşlenir, ama o olayda maymun hareketi gördüğü zaman da ateşlenmişti. Maymunun muzu eline almasıyla aynı şeyi bilim adamının yaptığını görmesi farketmiyordu; hücreler her ili halde de aynı tepkiyi vermişti. Rizzolatti bu hücre kümelerine 'ayna nöronlar' adını verdi."
" Bırak tahmin edeyim," dedi Stevie. "Bu ayna nöronlar duyguları da taklit ediyorlar."
"Doğru. Birisiyle eetkileşime girdiğimiz zaman, o kişinin davranışlarını gözlemlemekten daha fazlasını yaparız. Beynimizde onların eylem, izlenim ve duygularının içsel bir betimlemesini yaratırız; eylemde bulunan, algılayan ve hisseden kendimizmiş gibi."
"Maymun gördü, maymun yaptı," dedi Stevie.
"Aynen. Ayna nöronlar, mesela bir golf sopasını sallamak gibi karmaşık eylemleri, sadece bir başkasının onları yapışını seyrederek öğrenmemizi sağlar. Aynı zamanda duyguları da iletirler ki, bir boksör yumruk yediği zaman olduğumuz yerde sinmemizin nedeni de budur; ayna nöronlarımız bize o yumruğu yediğimiz hissini verir."
"Ya dabir porn o film seyrederken..."
"Anladın," dedi Elijah onun sözünü keserek. "Her neyse... Bilim adamları bizi diğer hayvanlardan ayıran şeyin beynimizdeki ayna nöronların sayısı olduğuna inanıyor; bazı şeyleri öğrenmemiz onlar aracılığıyla mümkün oluyor. Alet kullanmak, konuşulanları anlamak..." Elijah duraksadı. "Ve empati duymak."
